Tajemnica kościoła pw. Św. Mikołaja. Płyty nagrobne zdewastowane przez wojska szwedzkie?

W przypadku gniewskiej świątyni sytuacja jest o tyle frapująca, że dewastacja płyt nagrobnych miała miejsce dawno temu.

Niezidentyfikowane osoby
Zacznijmy jednak od początku i opiszmy tamtejsze groby. Do dzisiejszych czasów zachowały się trzy kamienie. W pierwszym z nich wyryto cztery liczby: 1, 4, 0, 7. Jednoznacznie można to odnieść do 1407 r., a więc prawdopodobnej daty śmierci kogoś, kto został pochowany w gniewskiej Farze. Druga płyta nagrobna przedstawia prawdopodobnie postać duchownego, zaś ostatnia rycerza i znajduje się w kaplicy św. Anny.
Historycy przypuszczają, że grób z 1407 r. należy prawdopodobnie do niezidentyfikowanej osoby posługującej się herbem Ogończyk. Świadczy o tym chociażby opracowanie XIX-wiecznego historyka niemieckiego J. Heise. Płyta z wyobrażeniem duchownego może należeć do dostojnika krzyżackiego, albo też kobiety.

Grobowiec rodu Cemmów
Ostatni wymieniony przez nas pochówek niedawno został w sposób niemal pewny zidentyfikowany. Podczas prac w kościele gniewskim w 2007 r. odkryto, że kaplica św. Anny była rodzinnym grobowcem rodu Cemmów. Zostały tam pochowane głowy tego rodu, a także Anna Radziwiłłówna, córka Mikołaja Czarnego Radziwiłła, marszałka wielkiego litewskiego i kanclerza wielkiego litewskiego, którego stryjeczną siostrą była sławna Barbara Radziwiłłówna.

Zawinili poszukiwacze skarbów?
Niestety, do tej pory nie udało się ustalić, w jaki sposób doszło do dewastacji gniewskich grobów. Musiała mieć ona miejsce w bardzo dawnych czasach, ponieważ już 100 lat temu nie można ich było odczytać. Nie wiemy również jaka była przyczyna zniszczenia płyt nagrobnych. Dwie najbardziej prawdopodobne tezy mówią, że mogła być to sprawka stacjonujących w Gniewie obcych wojsk, np. Szwedów, albo też zwykłych poszukiwaczy skarbów.