Komisja Europejska krytycznie o bezpieczeństwie morskim w Polsce

Komisja Europejska zwróciła się do Belgii, Estonii, Francji, Węgier, Austrii, Polski, Portugalii, Finlandii i Zjednoczonego Królestwa o przyjęcie prawodawstwa krajowego umożliwiającego wdrożenie unijnych przepisów ustanawiających system monitorowania i informacji o ruchu statków. Przepisy te – stanowiące istotny środek zapobiegania wypadkom śmiertelnym i katastrofom ekologicznym będących wynikiem kolizji statków – miały zostać wdrożone przez państwa członkowskie do dnia 30 listopada 2010 r. Komisja wystosowała wezwanie w formie uzasadnionej opinii w ramach unijnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Jeżeli w terminie dwóch miesięcy przedmiotowe państwa członkowskie nie poinformują Komisji o środkach podjętych, aby zapewnić przestrzeganie unijnego prawa, Komisja może skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Przepisy UE
Dyrektywa 2009/17/WE – zmieniająca dyrektywę 2002/59/WE ustanawiającą wspólnotowy system monitorowania i informacji o ruchu statków – została przyjęta w 2009 r. w ramach trzeciego pakietu bezpieczeństwa morskiego ustanowionego w odpowiedzi na katastrofy statków „Erika” i „Prestige” u wybrzeży Europy. Celem tej dyrektywy jest zapewnienie, aby państwa członkowskie były lepiej przygotowane do udzielania pomocy zagrożonym statkom; jednocześnie określono w niej wyraźne ramy prawne dla stref schronienia.  Ma ona również na celu zagwarantowanie łączności między wszystkimi państwami członkowskimi przy pomocy systemu SafeSeaNet, który stanowi platformę wymiany danych między krajowymi organami administracji morskiej umożliwiającą uzyskiwanie pełnego obrazu przemieszczania się niebezpiecznych lub zanieczyszczających materiałów przewożonych na statkach pływających po europejskich wodach. Jej przepisy stanowią, iż system automatycznej identyfikacji obejmie również statki rybackie o długości powyżej 15 metrów, tak aby obniżyć ryzyko dojścia do kolizji na morzu.

Uzasadnienie podjętych działań
Estonia, Węgry, Austria, Portugalia i Francja nie poinformowały Komisji o jakichkolwiek środkach podjętych w celu wdrożenia przedmiotowej dyrektywy. Środki wdrażające zgłoszone przez Belgię, Francję, Polskę i Zjednoczone Królestwo były niekompletne.

Praktyczne skutki niewdrożenia przepisów
Przedmiotowa dyrektywa wprowadza znaczące zmiany w zakresie monitorowania ruchu statków na wodach europejskich oraz zarządzania ryzykiem w przypadku zagrożonych statków. Aby zapewnić jej pełną skuteczność, konieczne jest podjęcie wspólnego wysiłku przez wszystkie państwa członkowskie. Niewdrożenie dyrektywy przez niektóre państwa członkowskie uniemożliwia pełne wykorzystanie korzyści płynących z jej stosowania. Przykłady takich korzyści to: przyspieszenie i zwiększenie efektywności procesu podejmowania decyzji w przypadku dojścia do wypadku na morzu; zwiększenie możliwości identyfikowania statków, które mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub środowiska; automatyczne systemy identyfikacji i lokalizacji, które obniżą zagrożenie związane z przypadkowym taranowaniem statków rybackich przez statki handlowe; zwiększenie możliwości śledzenia ruchu statków przewożących niebezpieczne lub zanieczyszczające materiały.