Obrazy wybitnych: Gotlib, Topolski, Ruszkowski, Żuławski

Wystawa „Art in Exile. Sztuka na uchodźstwie” z kolekcji Tomasza Zieleniewskiego w Centrum św. Jana w Gdańsku

Wszystkie dzieła składające się na ekspozycję „Art in Exile. Sztuka na uchodźstwie” pochodzą z prywatnej kolekcji Tomasza Zieleniewskiego.

Doceniano ich, pisano o nich i zamawiano u nich prace
Po raz pierwszy publicznie prezentowany jest ten wyjątkowy zbiór.
Jest to kontynuacja wystawy „Malarski Exodus”, którą oglądaliśmy w galerii Nadbałtyckiego Centrum Kultury w marcu 2010 r. Pokazano wtedy obrazy dziesięciorga polskich autorów żyjących i tworzących w Anglii po 1945 roku, które udostępniło Archiwum Emigracji i Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu.
- Wtedy chodziło nam bardziej o  ochronę przed zapomnieniem nazwisk niż prezentację reprezentatywnego dorobku malarskiego poszczególnych twórców – powiedziała Anna Zalewska, kuratorka wystawy. - Obecna wystawa stawia sobie wyższe zadania – chcemy dowieść, że malarze ci nie tylko „byli”, ale byli wytrawnymi artystami, których twórczość nie przechodziła niezauważona w środowisku angielskim. Doceniano ich, pisano o nich i zamawiano u nich prace.
- Szczególne miejsce na wystawie zajmują prace Henryka Gotliba, doskonałego kolorysty, który swoim talentem zachwycał angielskich krytyków. – kontynuuje Zalewska. – Obok obrazów jest jedna rzeźba jego autorstwa przedstawiająca jego żonę. O dzieło to kolekcjoner, Tomasz Zieleniewski, walczył na aukcji z Ericem Claptonem.
Zobaczyć można rzadko pokazywane oleje znakomitego rysownika Feliksa Topolskiego, który zaskarbił sobie sympatię angielskiego dworu królewskiego. Zestaw dopełnia kilka prac Zdzisława Ruszkowskiego, jednego z najlepiej udokumentowanych polskich artystów w Anglii i – znanego gdańskiej publiczności za sprawą wystawy w Muzeum Narodowym – Marka Żuławskiego.
- dodaje Anna Zalewska

Ciekawostki na temat kilku prac z wystawy
* Autoportrety Gotliba uderzają swoją autentycznością i niezwykłą umiejętnością oddawania nastroju na płótnie. W autoportretach Gotliba podziwiać możemy najwyższy kunszt artysty.  Śmiało porównywać je można z portretami namalowanymi przez Rembrandta – ukochanego mistrza i niedościgniony wzór Gotliba. Przepiękny „Autoportret z fajką”  wraz z prezentowanym na wystawie „Portrecie Janet” eksponowane były wspólnie na ścianie salonu w domu państwa Gotlibów w South Godstone.

* Feliks Topolski olejny portret „Adolfa Rudnickiego, Tadeusza Michalaka i Piotra Kuncewicza”, 1961, olej na płótnie, 168x106cm, namalował w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą,  podczas odwiedzin u malarza Antoniego Michalaka. Autor stworzył obraz w charakterystyczny dla siebie sposób at hoc, na jednym ze znajdujących się pod ręką płócien Michalaka. Sportretował swoich kompanów: malarza Tadeusza Michalaka, syna Antoniego, pisarza Adolfa Rudnickiego oraz literata Piotra Kuncewicza.  Niezwykłą pamiątką tego spotkania jest również dedykacja, którą Topolski zostawił na dole obrazu: „Kochanemu Antoniemu z przeprosinami za zmarnowaną piękną panią”.

* Marek Żuławski, „Cyrk”, 1940, olej na płótnie, 54x65cm
Obraz na tle innych z tego okresu zaskakuje swoją tematyką. W latach 30. i 40. Żuławski, będąc pod silnym wpływem kolorystów, malował głównie akty, portrety oraz martwe natury. Ciekawa kompozycja, lekka i pełna życia chromatyka sprawiają, że obraz oddaje zabawny i beztroski klimat cyrku. Uwagę zwraca, namalowany z niezwykłą gracją koń i stojąca niezbyt pewnie na jego grzbiecie akrobatka. Atmosferą zdaje się nawiązywać do takich francuskich mistrzów jak Degas czy Toulouse Latrec.
Te i inne informacje dostępne są w w Centrum św. Jana.

* * *
Wystawa „Art in Exile. Sztuka na uchodźctwie” w Centrum Św. Jana czynna będzie do 25 września 2011 r.
Reprodukcje obrazów udostępniło Nadbałtyckie Centrum Kultury.