„Zabawy dziecięce” - Goya w Gdańsku

Cykl obrazów „Zabawy dziecięce”  Goya w Muzeum Narodowym w Gdańsku. To trzeba koniecznie zobaczyć!

Wernisaż wystawy „Zabawy dziecięce Francisca de Goya. Fundacja FUSARA, Madryt” odbył się w sobotę, 12 listopada 2011 r. w Oddziale Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego przy ul. Toruńskiej 1 w Gdańsku. Na prezentację składa się sześć obrazów z wczesnego okresu działalności artysty. Dzieła pokazywane są - nie tylko w Gdańsku i w Polsce, ale poza granicami Hiszpanii - po raz pierwszy. Od niedzieli, 13 listopada 2011 r. ekspozycja dostępna jest dla publiczności.

W Polsce twórczość tego wybitnego hiszpańskiego artysty, przede wszystkim grafiki, prezentowane są rzadko. Znamy jego przesycone wyobraźnią i ekspresją: „Kaprysy”, „Okropności wojny”, czy Czarne obrazy”.

Szczodrobliwość i miłosierdzie hrabiny Santamarca
Przywiezione do Gdańska prace są własnością Fundacji FUSARA w Madrycie. Fundacja ta kontynuuje tradycje Fundacji Santamarca założonej przez Carlotę de Santamarca y Donato (1849–1914), drugą hrabinę Santamarca. Hrabina stworzyła działający do dziś sierociniec i szkołę dla doświadczonych przez los dzieci - Colegio Santamarca. W sierocińcu znajdował się należący do jej rodziny zbiór dzieł sztuki, w tym cykl pokazywanych w Gdańsku sześciu obrazów: Dzieci bawiące się w żołnierzy, Dzieci przy zabawie „Pidola” lub Recorrecalles, Dzieci bawiące się w korridę, Dzieci bijące się i bawiące na huśtawce, Dzieci bijące się o kasztany, Dzieci szukające w ruinach ptasich gniazd. Dzieła zdobiły korytarze, jadalnie, aule i poczekalnie sierocińca. W ten sposób dawano dzieciom również możliwość obcowania na co dzień z pięknem sztuki. Kolekcja Santamarca przez wiele dziesięcioleci nie była w ogóle publicznie prezentowana, obecnie wybrane obiekty pokazuje się na wyjazdowych wystawach, ale rzadko.
- Obrazy, które oglądamy w Gdańsku zawdzięczamy szczodrobliwości, chrześcijańskiemu sercu nieżyjącej od prawie stu lat hrabiny Santamarca, która cały swój majątek, w tym kolekcję sztuki złożoną z kilkuset dzieł, przekazała Fundacji Santamarca – powiedział obecny na wernisażu dr Carlom Gonzales Lopez  dyrektor naukowy i dysponent wystawy z Fundacji FUSARA w Madrycie. - Jej umiłowanie do malarstwa jest tym, co łączy, co pozwoliło nam spotkać się dzisiaj. Głównym zadaniem naszej Fundacji nie są działania w sferze sztuki, zajmuje się ona nadal przede wszystkim wychowaniem dzieci. Mam nadzieję, że wystawa się państwu spodoba.

„Gdy rozum śpi budzą się upiory”. Gra z widzem
- Przypomnę państwu słowa, jakie Francisco de Goya y Lucientes umieścił na jednej z rycin z cyklu „Kaprysy”: „Gdy rozum śpi budzą się upiory” powiedziała Beata Purc – Stępniak, komisarz wystawy z Muzeum Narodowego w Gdańsku. – Słowa te świadczą, że Goya przez całe życie wiedział, że najważniejszy jest rozum. I właśnie rozum widać w sześciu jego obrazach przedstawiających dzieci w zabawie na otwieranej dziś wystawie.
- Dziecko bawi się naśladując świat dorosłych – kontynuowała Beata Purc – Stępniak. – Nie zastanawia się, czy jest to świat dobry, czy zły. Dzieci na obrazach Goi odnajdują w świecie dorosłych moralność, postawy. Ówcześni piszący literaturę, filozofowie, także oświeceniowi, zwracali uwagę na naturalność dziecka, bo w tamtych czasach zmieniła się także postawa w stosunku do dzieciństwa. Te obrazy proponują nam grę z widzem, bo rzeczy, które zostają uwidocznione w zabawie artysta pokazał nie po to, by przedstawić świat dorosłych, ale żeby wzbudzić u widza racjonalne myślenie.   
Logo wystawy jest skonstruowane tak, jak zbudowana jest zabawka na obrazie Dzieci bawiące się w korridę . Aranżacja wystawy – wizualna (m. in. rzeźba Wojciecha Sęczawy – kosz z rogami niczym wyciągnięty z tego samego obrazu Goi i dźwiękowa (wrzawa dzieci, odgłosy piłki) – wprowadzają publiczność w klimat hiszpański i poetykę obrazów autora.

* * *
Wystawa „Zabawy dziecięce Francisca de Goya. Fundacja FUSARA, Madryt” czynna będzie w Oddziale Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego przy ul. Toruńskiej 1 w Gdańsku do 12 lutego 2012 r.