Więcej możliwości, większe wymagania

Rozmowa z Rolandem Budnikiem, dyrektorem Powiatowego Urzędu Pracy w Gdańsku
- Za nami pierwszy miesiąc 2009 roku. Jaki on był dla rynku pracy w Gdańsku?
- Niestety, to był bardzo trudny miesiąc. Styczeń co roku jest dla nas trudnym miesiącem, bo zawsze wzrasta wtedy liczba osób rejestrujących się. Ten styczeń był wyjątkowo trudny. Zarejestrowaliśmy ponad 200 osób bezrobotnych. To jest około 300 osób więcej niż w ubiegłym roku. Nie da się ukryć, że sytuacja na rynku pracy się pogorszyła. To widać wyraźnie od listopada. Pod koniec roku zaczęło nam wzrastać bezrobocie. W listopadzie o 150 osób, w grudniu o 250, a w styczniu aż o 800 osób. Moim zdaniem, niestety, tak będzie wyglądała sytuacja w tym roku. Na wiosnę i latem sytuacja troszeczkę się poprawi. Trzeba się jednak liczyć z tym, że będzie dużo gorzej niż w ubiegłym roku. Wzrost bezrobocia był wynikiem spowolnienia polskiej gospodarki. Kryzys finansowy, o którym tyle się mówi zaczyna dawać się we znaki i będzie dawał się we znaki przez cały rok.

- Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku rozpoczął nowy rok nowym programem - „Dojrzały przedsiębiorca”. Czy są jakieś inne nowe programy?
- Program 'Dojrzały przedsiębiorca” wygraliśmy w ubiegłym roku. Będziemy realizować ten program w tym roku i przyszłym. Jest on adresowany do wszystkich osób, nie tylko bezrobotnych, które ukończyły 50 rok życia. Ma on promować przedsiębiorczość. Osoby zakwalifikowane do tego programu otrzymają bardzo dobre szkolenie, bardzo dobre doradztwo oraz duże, moim zdaniem,  wsparcie finansowe. Bo 40 tysięcy bezzwrotnej pomocy i jeszcze przez pół roku wsparcie pomostowe wysokości 1250 złotych miesięcznie. Przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia działalności te osoby będą objęte monitoringiem, doradztwem. Bardzo się cieszę, że w tych trudnych czasach jesteśmy przygotowani do realizacji tego programu wspierającego osoby powyżej 50 roku życia. Mamy również drugi program, który równolegle uruchamiamy. Nazywa się on „Bez barier”. Jest on skierowany do osób, które opuszczają zakłady karne, do osób które są długotrwale bezrobotne i które nie mają żadnych kwalifikacji zawodowych. Zapewniamy tym osobom szkolenie, zdobycie nowego zawodu i podjęcie pracy. Nowych programów będzie bardzo dużo, bo od 1 lutego weszła w życie nowa ustawa, właściwie nowela ustawy „O promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy”. Jest tam wiele nowych instrumentów, których nie było do tej pory, a te które były są w sporej części zmodyfikowane.

- Jakie są przykładowe zmiany?
- Bardzo zmienia się na przykład instytucja przygotowania zawodowego. Przygotowanie zawodowe dla dorosłych będzie w dwóch formach – praktycznej nauki zawodu dorosłych i przyuczenia do zawodu. Praktyczna nauka będzie trwała od 12 do 18 miesięcy i będzie kończyła się egzaminem.Osoba, która zda egzamin uzyska tytuł zawodowy. Pracodawcy, którzy przyjmą osoby na takie przygotowanie otrzymają zwrot kosztów, a jeśli taka osoba zda egzamin również premię, 400 zł za każdy miesiąc. Wzrastają stawki kosztów szkoleń. Do tej pory koszt szkolenia nie mógł przekroczyć 2 przeciętnych wynagrodzeń, teraz może dojść do trzech. Wzrasta stawka dotycząca dotacji. Do tej pory bezrobotni mogli otrzymać maksymalnie pięć przeciętnych wynagrodzeń na rozpoczęcie działalności, teraz będzie sześć. Czyli z 14 tysięcy wzrasta na 17 800 maksymalnie kwota pomocy jakiej możemy udzielić.Wchodzi nowa instytucja – programy specjalne. Do tej pory urzędy pracy nie mogły organizować programów specjalnych, teraz będą mogły. Jest to bardzo elastyczna forma pomocy uzgadniana z pracodawcą. W jej ramach urząd może udzielić pracodawcy pomocy finansowej w wysokości do 30 tys. zł na różne cele. Mogą to być koszty zakwaterowania, koszty dojazdu, refundacja wynagrodzenia, wyposażenie stanowiska pracy. Będą możliwe do realizacji programy pilotażowe, co wzbogaci ofertę urzędów pracy. Ta oferta jest dużo bogatsza niż była. Rosną też wymagania wobec urzędów pracy. Jesteśmy zobligowani, aby zaproponować osobie bezrobotnej jakąś ofertę już nawet w ciągu 7 pierwszych dni od rejestracji. W stosunku do osób długotrwale bezrobotnych, ponad 12 miesięcy, jesteśmy zobligowani do objęcia każdej takiej osoby indywidualnym planem działania. Ten plan działania musi zostać opracowany w ciągu trzydziestu dni. Wymagania wzrastają również wobec bezrobotnych. Jeśli ustawa daje możliwości korzystania z różnych usług to stawia też wymagania. Bezrobotni muszą się liczyć z tym, że jeśli odmówią jakiejś propozycji pracy, szkolenia czy też stażu, to zostaną pozbawieni statusu bezrobotnego za pierwszym razem na 120 dni. Jeżeli odmówią dwa razy to zostaną na co najmniej 180 dni, za trzecim razem na 270 dni. Nie będzie można chorować w nieskończoność. Bezrobotny będzie mógł pozostawać w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy maksymalnie przez 10 dni. I to raz w roku. Ustawa nakłada na nas dużo pracy. Musimy się przygotować, żeby maksymalnie dużej liczbie osób coś zaproponować.