Zaproszeni artyści zadają pytania o to, czym jest emigracja, jakie budzi skojarzenia, emocje, jakie przywołuje obrazy, postaci, wydarzenia, co to znaczy być emigrantem, imigrantem, nomadą, obcym, nie tylko za granicą, ale także we własnym kraju. Prace poszczególnych twórców wskazują na takie społeczne, ekonomiczne i polityczne aspekty jak wyjazdy za chlebem, poszukiwanie wolności, marzenia o lepszym życiu, ucieczka z kraju, nielegalni imigranci, przesiedlenia. Zagłębiają się również w prywatną historię, bezpośrednie przeżycia, traktując migrację jako proces wewnętrznej transformacji, poszukiwania własnej tożsamości i duchowej wędrówki.
Mural Sławomira ZBK Czajkowskiego przywołuje wspomnienia artysty z Londynu, kiedy mieszkając na squacie, obserwował z zaciekawieniem, przymrużeniem oka i ironicznym dystansem emigrantów, którzy przyjeżdżali tam w gorączkowym poszukiwaniu lepszego życia. Cykl impresyjnych rysunków „Displaced” Sławomira Elsnera inspirowanych fotografią prasową przedstawia obozowiska bezimiennych uciekinierów - imigrantów, mieszkających w prowizorycznych namiotach, przemieszczających się w bliżej nieznanym kierunku na niebezpiecznie przepełnionych ciężarówkach i łodziach. Ludomir Franczak w projekcie „Odzyskane” przywołuje zapomniane archiwalia – życiorysy obywateli niemieckich ze Słupska, wśród których znajdziemy przede wszystkim zwykłe, mało interesujące życia zwyczajnych ludzi, których los zetknął się z zawieruchą wojenną i polityczną. Joanna Górska i Rafał Góralski z Galerii Rusz wykorzystują nośniki billboardowe do refleksji nad wolnością, która jest niezbywalnym prawem człowieka, a czasem jedyną wartością, jaka pozostaje emigrantom. Druga praca mówi o migracji jako poszukiwaniu bezpiecznego miejsca – własnego domu, który pragnie się wreszcie gdzieś odnaleźć. Radek Szlaga odwołuje się do najprostszych, niskopłatnych i mało prestiżowych zajęć dla niewykwalifikowanych pracowników – rozbiórek domów i zrywania azbestu oraz zmywania „garów”, które sytuują imigrantów, przybywających wraz z kolejnymi falami migracji zarobkowych do USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii, na dole drabiny społecznej. Krzysztof Topolski w instalacji dźwiękowej na telefon komórkowy wykorzystuje trasę SKM do akustycznej wyprawy między opowieściami emigrantów oraz dźwiękami ich otoczenia. Anna Witkowska, nawiązując do słynnej walizki Duchampa, interpretuje migracje jako mentalną, wewnętrzną podróż, symbolizowaną przez przenośną kolekcję sztuki, do której artystka selekcjonuje swoje prace prezentowane w miniaturowych reprodukcjach. Druga część projektu w postaci wyświetlanych napisów, jakie można spotkać na każdym dworcu, przywołuje cytaty z „Dzienników” Witolda Gombrowicza, artysty-emigranta skupionego przede wszystkim na swojej podmiotowości i statusie twórcy. Julita Wójcik w pracy „Transatlantyk” również przywołuje Gombrowicza i pyta o to, co znaczy emigracja i kiedy jest się emigrantem. W symbolicznym miejscu, z którego pisarz odpłynął do Ameryki, przy Nabrzeżu Francuskim w gdyńskim porcie, performerka niepewnie dryfuje na tratwie z walizek, doświadczając fizycznie, a także metaforycznie losu emigranta – artysta podobnie jak emigrant zmierza ku nieznanemu, mówi innym językiem niż otaczający ludzie, zrywa z przeszłością i tradycją, a przede wszystkim doświadcza życiowego poczucia niestabilności. Iwona Zając kontynuując projekt „Cudzoziemka”, mówi o własnym doświadczeniu emigracji zarobkowej, ale przede wszystkim o procesie transformacji wewnętrznej, poczuciu obcości i szukaniu tożsamości. Określa swój statut jako cudzoziemka i zadaje otwarte pytanie „Czy możesz dać mi jakąś radę?”, zapraszając widzów do interakcji ze swoją pracą.
Wystawa MIGRACJE | KREACJE stanowi wielowymiarowy obraz migracji i proponuje szereg twórczych interpretacji w postaci interwencji artystycznych w przestrzeni miejskiej – instalację, sztukę na billboardach, sztukę video, mural, interaktywną aplikację, interwencję artystyczną. Zaproszenie przez Muzeum Emigracji współczesnych twórców do artystycznej wypowiedzi w przestrzeni publicznej jest niestandardową próbą zdefiniowania i otwartej dyskusji na temat migracji.
Działania artystyczne zlokalizowane są między innymi na dworcach i peronach kolejowych pomiędzy Gdańskiem a Gdynią, w miejscach związanych z codziennym przemieszczaniem się i migrowaniem w obrębie trójmiejskiej aglomeracji. Dostępność sztuki w przestrzeni publicznej dla szerokiego kręgu pasażerów kolejki miejskiej ma szansę wytrącić widzów z rutyny i zachęcić do refleksji, tworzenia dalszych skojarzeń i odpowiedzenia na pytania zadawane przez artystów. Niemal wszystkie realizacje artystyczne powstały specjalnie na wystawę MIGRACJE | KREACJE.
MIGRACJE | KREACJE
sztuka w przestrzeni publicznej
1-14.07.2013
trasa SKM | Gdańsk - Sopot - Gdynia
perspektywy e-/i-/migracji
Kuratorka: Justyna Wicenty | Muzeum Emigracji w Gdyni
Napisz komentarz
Komentarze