Król jedzie! Wizyty władców polskich w Gdańsku XV-XVIII wieku

Gdańsk od 1454 roku (de iure od II pokoju toruńskiego z 1466 r.) wraz z częścią Państwa Zakonnego (tzw. Prusy Królewskie) został inkorporowany do Korony Polskiej. Przez ponad 350 lat do drugiego rozbioru Polski w 1793 roku miasto wraz z nadanym mu przez Kazimierza Jagiellończyka terytorium wiejskim stanowiło integralną część Rzeczpospolitej. Władcy przyjeżdżali do Gdańska celem odebrania hołdu oraz należnej daniny, w związku z bieżącymi planami politycznymi oraz jako arbitrzy w konfliktach wewnętrznych miasta. Wizyty królów w Gdańsku były wydarzeniami politycznymi, prawnymi, ale także niezwykłymi przedsięwzięciami kulturalnymi, które zdarzały się raz na pokolenie.

Wizyty w 7 odsłonach!

Wjazd wraz z całym programem pobytu króla i dworu w mieście należał do najważniejszych uroczystości publicznych w całych dziejach miasta. Mając świadomość znaczenia wizyt magistrat wypracował drobiazgowy scenariusz przyjmowania w Gdańsku królów polskich oraz obcych monarchów. Do najbardziej okazałych należały wizyty Augusta II Mocnego oraz Piotra Wielkiego.

– Naszą narrację oparliśmy ok. 200 eksponatach, np. monetach, obrazach, przedstawieniach bram triumfalnych i fajerwerków, które ilustrują „gdański fenomen” pokazywany na naszej wystawie. Wyjątkowość odwiedzin królewskich w Gdańsku od XVI do XVIII w. pociągała za sobą bardzo wysokie wydatki finansowe. Wraz z najbliższym otoczeniem króla, czyli dworem władcy, często osobnym dworem królowej, asysty wojskowej, liczba osób towarzyszących i służących sięgała niekiedy kilku tysięcy. Poza koniecznymi kosztami wyżywienia, furażu, opału, zakwaterowania ludzi i koni, część nadzwyczajnych wydatków z budżetu miejskiego przeznaczano na przygotowanie okazjonalnej oprawy ceremonialnej i propagandowej oraz liczne kosztowne podarunki – mówi dr Ewa Bojaruniec-Król z Muzeum Gdańska.

Wygłaszane mowy, publikowane dzieła literackie i muzyczne „ku czci panujących”, rozdawane upominki tworzyły wyjątkową okazję do zademonstrowania potęgi miasta, które w XVI–XVIII wieku stać było na przepych i rozrzutne podejmowanie dworu królewskiego.

– Najbardziej spektakularne dzieła z uwagi na swoją kunsztowność oraz wysoką cenę często przetrwały do chwili obecnej, ewentualnie ich powstanie zostało dobrze udokumentowane źródłowo. Tak się stało również z częścią przedmiotów wytworzonych w Gdańsku z myślą o polskich władcach odwiedzających miasto w XVI–XVIII wieku, które zobaczymy w Ratuszu Głównomiejskim – dodaje dr Ewa Bojaruniec-Król.

Zobacz wystawę podczas V Światowego Zjazdu Gdańszczan!

Premiera wystawy już piątek! Uroczystość rozpocznie się 6 lipca 2018 r. o godz. 15:00 w Dworze Artusa, który zostanie oddany do zwiedzania po remoncie Domu Ekonomistów przeprowadzonym w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Jednym z zaproszonych na wernisaż gości jest hrabia Guillaume De Louvencourt-Poniatowski, w prostej linii potomek Kazimierza Poniatowskiego - najstarszego brata Stanisława Augusta Poniatowskiego, czyli ostatniego króla Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

W sobotę, 7 lipca 2018 r., muzeum oferuje pakiet czterech mini-wydarzeń towarzyszących wystawie „Król jedzie! Wizyty władców polskich w Gdańsku XV-XVIII wieku”.

- Podczas drugiego dnia V Światowego Zjazdu Gdańszczan oferujemy 3 zwiedzania kuratorskie do wystawy w języku polskim, angielskim oraz niemieckim, a także spacer tematyczny śladami pobytów królów polskich w Gdańsku. Każdy blok potrwa około dwóch godzin. Na ten ostatni prowadzimy jeszcze zapisy – mówi dr Ewa Bojaruniec Król.

Wystawa, do której będzie prowadzić wierna replika bramy triumfalnej umieszczona na dziedzińcu wewnętrznym Ratusza Głównomiejskiego, została przygotowana przez Prof. Edmunda Kizika oraz dr Jacka Kriegseisena z Uniwersytetu Gdańskiego. Narrację będzie można zobaczyć do 30 października 2018 r. Muzeum Gdańska planuje uzupełnienie oferty o dodatkowe wydarzenia towarzyszące we wrześniu 2018 r.