W 1818 roku miasto stało się stolicą powiatu, a co za tym idzie, zyskało liczne przywileje. W drugiej połowie XIX i na początku XX wieku, dzięki powstającym połączeniom kolejowym, Kartuzy połączyły się z pobliskimi miastami. Szybki rozwój miasta przerwała dopiero II wojna światowa.
Kartuzy, jako stolica Kaszub, może pochwalić się Muzeum Kaszubskim (ul. Kościerska 1C). Jest ono otwarte dla zwiedzających od wtorku do niedzieli (wtorek — piątek 8:00 – 17:00, sobota 9:00 – 17:00, niedziela 10:00 – 14:00). Wejście kosztuje 12 złotych. Za bilet ulgowy trzeba zapłacić połowę mniej. W mieście możemy zobaczyć również Kolegiatę Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z kompleksem poklasztornym (ul. Klasztorna 3).
Na ulicy Polnej 17 zjemy w restauracji Złota Jesień. Od 17 lipca w lokalu funkcjonują nowe godziny otwarcia (poniedziałek — czwartek 10:00 – 21:00, piątek — niedziela 10:00 – 22:00). Jeśli mamy ochotę na pizzę, to w Kartuzach możemy ją dostać w Pizzerii Bemol. Do restauracji przy ulicy Kościuszki 19 wejdziemy codziennie (poniedziałek – sobota 11:00 – 20:00, niedziele i święta 12:00 – 20:00).
