„Piłsudczycy” na prowincji

Piłsudczycy poza władzą centralną chcieli także uchwycić ster rządów również na prowincji.
Ku temu służyła ustawa z 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego.

Tczew „poza nadzorem”
Na jej podstawie 11 lipca 1933 r., a więc 75 lat temu, miasto Tczew wyjęto spod nadzoru wydziału powiatowego. Jednocześnie przekazano nadzór nad grodem Sambora wojewodzie pomorskiemu, a więc człowiekowi wybranemu przez władze sanacyjne. Takie przeobrażenie umożliwiło pieczę nad poczynaniami tczewskich władz samorządowych. Przede wszystkim władzom centralnym chodziło o jednolitą, w większych ośrodkach miejskich, politykę gospodarczą, jak i społeczną.
Tczew w okresie międzywojennym był jednym z ważniejszych miast na Pomorzu. Nie chodziło przy tym o wielkość, ale o położenie geograficzne. Według spisu z 1931 roku, samo miasto liczyło niewiele ponad 22 tys. osób. Tym samym, według wspomnianej powyżej ustawy z 1933 r., znalazło się w gronie ośrodków, w których liczba radnych miała wynosić 24 osoby.

Rządy burmistrza
Wybory na rajców odbyły się 26 listopada 1933 r. na podstawie nowej ordynacji. Przede wszystkim odtąd burmistrz miał mieć decydujący głos w mieście. Zlikwidowano wszelkie uprawnienia rady gminy co do zarządzania i wykonywania postanowień.
Wybory z 1933 r. wyłoniły 24 radnych, jednakże na rok przed wybuchem wojny było ich już tylko 18. Powodem takie stanu było podjęcie innych stanowisk urzędniczych, wyprowadzka z Tczewa, a wreszcie śmierć. Tym samym odbyły się wybory uzupełniające. Ostatnie zaś wyboru do Rady Miasta odbyły się wiosną 1939 r. Wybuch II wojny światowej przerwał na długi czas okres samorządności miejskiej Tczewa.

„Jubileuszowy” kaznodzieja
W tym tygodniu obchodzimy również 250 rocznicę powołania na kaznodzieję ewangelików tczewskich Ephraima Gottloba Brauera. Urodził się on w Fiszewie pod Malborkiem w 1729 r. Najpierw był kaznodzieją w Marynowych, jednakże 16 lipca 1758 r. został pastorem w Tczewie. Pełnił tą funkcję aż do 1807 r., kiedy zmarł. Pozostawił po sobie archiwalia, dzięki którym można odtworzyć działalność tczewskiej gminy luterańskiej w tamtym okresie.

Na podstawie: Historia Tczewa, pod red. W. Długokęckiego, Tczew 1998.