Niekulturalne draństwo. Podszywanie się pod nazwę "Kultury Miejskiej"?

Portal Trojmiasto.pl donosi o powstaniu nowej publicznej instytucji w Gdańsku. Biuro ESK Gdańsk 2016 Kandydat, które koordynowało starania Gdańska o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016, zmieni nazwę na Instytut Kultury Miejskiej. Zmiana wynika z potrzeby „poszerzenia pola działalności po zakończeniu kandydowania” - wyjaśnia na łamach portalu Aleksandra Szymańska, dyrektorka placówki.
Tytuł zdobył Wrocław. My w Gdańsku mamy – na pocieszenie - dwie Kultury Miejskie: inicjatorkę naszego portalu we Wrzeszczu (Stowarzyszenie Kultura Miejska) i młodszą siostrę w Gdańsku (Instytut Kultury Miejskiej).
Nie od dzisiaj wiemy, że we Wrzeszczu kwitną talenty, przedsiębiorczość i odwaga do eksperymentu. Serce Gdańska bije we Wrzeszczu! Zapraszamy Instytut Kultury Miejskiej do działań w naszej dzielnicy.
 

Komentarz Lidii Makowskiej, prezeski wrzeszczańskiej Kultury Miejskiej:
 
Musztarda (dyskusja) po obiedzie
Pod tekstem Jakuba Knery Portalu Trojmiasto.pl toczy się dyskusja, czy potrzebujemy w Gdańsku kolejnej instytucji kultury. To ważne pytanie. Powołanie publicznej placówki instytucji zatwierdzili radni Miasta Gdańska wiosną 2011 r. Wtedy nie dyskutowano publicznie o celach i strategii działania nowej instytucji kultury. Liczono na zwycięstwo Gdańska w wyścigu o europejski tytuł. Szkoda, że jeszcze przed rozstrzygnięciem wyniku Biuro Kultury nie zapytało gdańszczan i gdańszczanek, w jakiej formie i z jakim budżetem powinniśmy kontynuować działania Biura ESK Gdańsk 2016.
Ja nie mam wątpliwości, że w Gdańsku potrzebne są nowocześnie zarządzane placówki kultury. To powinny być centra sztuki, laboratoria zmiany społecznej i domy sąsiedzkie w jednym. Gdy jednak pytam o to moje koleżanki i kolegów z rady dzielnicy – tu opinie są podzielone. Gdybyśmy – jako mieszkańcy - mieli możliwość współdecydowania o nowym instytucie, pewnie doszłoby do emocjonujących dyskusji. I dobrze, na tym polega demokracja, a kultura jest znakomitym polem do sporów.

Dyskusja o nazwie, zamiast o programie i budżecie placówki
Tymczasem pod tekstem na portalu Trojmiasto.pl toczy się dyskusja o nazwie nowej placówki. Nie wiem, jakie motywy kierowały Biurem Kultury, by wyrzucić z nazwy słowo "Gdańsk". Czy to niepotrzebnie nie rozsierdzi gdańskich patriotów? Czy nie można było znaleźć nazwy, która nawiązywałaby do 3-letnich działań Biura ESK Gdańsk 2016, promujących Gdańsk jako ośrodek kultury? Wydaliśmy – jako mieszkańcy Gdańska, z naszych podatków, ponad 10 milionów na promowanie – poprzez rozmaite działania - znaku graficznego-spinacza z nazwą Gdańsk. Czy nie żal tej pracy i pieniędzy wyrzucać teraz do kosza?

Na pewno szkoda, że publicznie nie dyskutowano o kierunkach działania nowej instytucji i o podziale jej budżetu. Wtedy i z nazwą nie byłoby kłopotu, mieszkańcy bez wątpienia znaleźliby rozwiązania, odpowiednie do programu placówki.

Mandat społeczny dla nowego instytutu
Co jednak, gdyby okazało się, że mieszkańcy – po rzetelnych konsultacjach – zadecydowaliby w drodze głosowania, że nie chcą kontynuacji działań ESK Gdańsk 2016? To byłby realny sprawdzian z demokracji i weryfikacja dokonań zespołu pod skrzydłami Aleksandry Szymańskiej. Osobiście uważam, że znakomite menadżerskie talenty Aleksandry Szymańskiej pomogłyby w przekonaniu mieszkańców do nowej placówki. Szkoda, że instytucja, która przez trzy lata szafowała słowem „wolność” czy „solidarność” nie skorzystała z demokratycznych procedur pozyskania szerokiego mandatu społecznego.
Czy nie łatwiej byłoby teraz działać zespołowi Instytutu , gdyby program i przede wszystkim budżet zatwierdzony był przez mieszkańców, a nie przez kilku urzędników i Komisję Kultury Rady Miasta Gdańska? Wymuszałoby to więcej pracy, spotkań z mieszkańcami, innej filozofii - to fakt. Ale na pewno byłoby o wiele bardziej solidarne.

Podszywanie się pod nazwę?
Pod tekstem Jakuba Knery na portalu komentator pyta, czy nazwa „Instytut Kultury Miejskiej” to nie próba podszycia się pod dorobek wrzeszczańskiej Kultury Miejskiej. Kolejny internauta nazywa to wprost kradzieżą praw autorskich.
We wrzeszczańskiej Kulturze Miejskiej nie chcemy dyskutować o nazwie. Dlaczego? Bo doskonale rozumiemy logikę kreowania tematów zastępczych, takich jak nierozwiązywalny spór o nazwę czy o światopogląd. Służy to tuszowaniu realnych problemów mieszkańców, zamiast poszukiwania rozwiązań. Dlatego nie wchodzimy w spory o "brand kultury miejskiej".

Kultura Miejska - laboratorium zmiany społecznej
Stowarzyszenie Kultura Miejska od 5 lat działa na rzecz demokracji miejskiej. Krytyczną refleksję, alternatywne rozwiązania i konkretne działania we Wrzeszczu opisujemy na naszym portalu wrzeszcz.info.pl.
Współtworzymy ogólnopolską Inicjatywę Indeks 73 na rzecz poszerzania pola wolności w sztuce i dostępu do dóbr kultury, gwarantowanych w art. 73. Konstytucji RP.

W tym roku nasi członkowie: dr hab. Jakub Szczepański i Katarzyna Szczepańska zostali nominowani do Nagrody Miasta Gdańska w dziedzinie kultury „Splendor Gedanensis 2011”. Dorobkiem jest 4-letni cykl „Wędrówki po Wrzeszczu”, zwieńczony publikacją pod tym samym tytułem, bibliofilsko wydanej we wrzeszczańskim Wydawnictwie słowo/obraz-terytoria.
My konsekwentnie robimy swoje: usprawniamy demokrację miejską, prowadzimy działalność badawczą i wdrażamy alternatywne rozwiązania. Kulturę miejską promujemy w codziennych, twórczych działaniach z mieszkańcami.

Budżet partycypacyjny na kulturę?
Mamy zupełnie inną filozofię i strategię działania niż ESK Gdańsk 2016 Kandydat. Naszym celem nie jest promowanie wizerunku (produktu, miasta, prezydenta itp.) czy organizowanie kosztownych eventów kulturalnych. Nam chodzi o włączenie mieszkańców do rzeczywistego współdecydowania o sprawach miasta. Także o kulturze. I dlatego zadajemy pytanie, czy o środkach przeznaczanych na kulturę w Gdańsku mogliby w przyszłości współdecydować mieszkańcy? Oczywiście w ramach demokratycznych procedur, np. rzetelnie prowadzonych konsultacji społecznych, czy – jeszcze lepiej – za pomocą budżetu obywatelskiego. W sąsiednim Sopocie wprowadzono w zeszłym roku pilotaż budżetu partycypacyjnego. Skoro sopocianie mogą, to dlaczego my mamy być gorsi?
Może nowy Instytut Kultury Miejskiej chciałby podjąć się tego pionierskiego działania? Zapraszamy do Wrzeszcza, my tu eksperymentujemy od 5 lat. Mamy liczne sukcesy. Chętnie się podzielimy wiedzą i doświadczeniem, tak bowiem rozumiemy „kulturę wolności”. Dla nas to nie jest jedynie marketingowe hasło.