Był sobie Świetlik - z Maciejem Płażyńskim na czele

Premiera filmu dokumentalnego "Świetlik. Spółdzielnia Usług Wysokościowych", w reżyserii Jacka Knoppa, odbyła się w niedzielę w kinie "Neptun" w Gdańsku. Firma powstała w trudnym okresie walki podziemnej, gdy wiele osób było bez pracy. Inicjatorem utworzenia spółdzielni był Maciej Płażyński, był on organizatorem i prezesem "Świetlika". Spółdzielnia dawała zatrudnienie wielu osobom, m.in.  stoczniowcowi bez pracy - Jerzemu Borowczakowi, Mariuszowi Wilkowi (opozycjoniście, współautorowi słynnej "Konspiry", publicysta zawieszonego tygodnika Samorządność). W "Świetliku" znalazł zatrudnienie także  Donald Tusk (początkujący wówczas dziennikarz, z zawieszonego tygodnika Samorządność).
Spółdzielnia miała swoją siedzibę w wynajętych pomieszczeniach domku Gdańsku -Suchaninie.
- To film o intrygującej, wspaniałej grupie przyjaciół, czego można im dziś pozazdrościć, tworzącej, jak się później okazało, początki nowej Polski - powiedział scenarzysta i reżyser dokumentu 47-letni Jacek Knopp. Jak podkreślił, jego film nie jest żadnej mierze laurką dla środowiska, które tworzyło spółdzielnię "Świetlik". - Pokazuję, że nie wszystko było wtedy tak słodkie i wesołe. To opowieść o ludziach z krwi i kości, żyjących pełną gębą.
W ponad 50-minutowym dokumencie swoją historię związaną ze "Świetlikiem" wspomina kilkanaście osób m.in. założyciel i prezes spółdzielni Maciej Płażyński (zginął 10 kwietnia 2010 w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem), Donald Tusk, Jerzy Borowczak, Andrzej Kowalczys i Mariusz Wilk.
W filmie zobaczyć można miejsca - m.in. elektrociepłownię w Jaworznie (woj. śląskie) oraz rafinerię w Gdańsku - gdzie pracowali na wysokościach członkowie spółdzielni "Świetlik". W filmie wykorzystano zdjęcia archiwalne ze zbiorów Video Studio Gdańsk.
Spółdzielnia Pracy "Świetlik" powołana została w czerwcu 1983 r. przez grupę absolwentów i studentów Uniwersytetu Gdańskiego, działaczy Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Sprzeciwiając się istniejącemu porządkowi PRL i stanowi wojennemu, nie widzieli dla siebie możliwości funkcjonowania w państwowych zakładach pracy i podjęli próbę samodzielnej działalności gospodarczej.
Ideą powołania "Świetlika" była wykonywanie prac remontowych na wysokości przez samych założycieli we własnej firmie. Wkrótce jednak spółdzielnia zatrudniać zaczęła osoby prześladowane i pozbawione pracy oraz prowadzące działalność opozycyjną. Zatrudnionych na etacie było ponad 200 osób, a pracujących dorywczo tysiąc.
Z wypracowanych pieniędzy wspomagano wiele inicjatyw politycznych, m.in. wydawanie czasopism takich jak "Polityka Polska", "Przegląd Polityczny. W 1988 r. członkowie spółdzielni wsparli aktywnie strajki w gdańskich stoczniach i porcie oraz redagowali, drukowali i rozprowadzali strajkową gazetkę "Rozwaga i Solidarność".
Jacek Knopp (urodzony 13 lipca 1964 r. w Bytomiu) jest operatorem filmowym i reżyserem filmów dokumentalnych. Ukończył Wydział Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jako autor zdjęć ma na swoim koncie kilkadziesiąt filmów (głównie dokumentów), a także przedstawień teatralnych. Jako reżyser jest m.in. twórcą dokumentalnego cyklu "W stronę świata" (2007).
Producentem filmu "Świetlik. Spółdzielnia Usług Wysokościowych" jest Eureka Media we współpracy z Europejskim Centrum Solidarności. (Interia.pl)