Bezpieczne miasta

Jak wynika z policyjnej praktyki, aby osiągnąć oczekiwany cel, uzyskać satysfakcjonujący efekt lub znaleźć skuteczniejsze, bardziej przystające do realiów rzeczywistości sposoby działania, często musimy zmieniać metody i formy naszych działań. Wychodząc naprzeciw temu stwierdzeniu oraz sygnałom, jakie w ostatnim czasie coraz częściej docierają do policji z różnych środowisk obejmujących lokalne społeczności, w Komendzie Główniej Policji opracowano program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań dla małych i średnich miast pod nazwą  „Bezpieczne Miasta”.
Program ten jest odpowiedzią policji na założenia zawarte w rządowym programie ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”. Zawiera  istotne elementy szeroko i wielopłaszczyznowo rozumianego bezpieczeństwa, pojmowanego jako integrację działań policji, różnych instytucji pozapolicyjnych oraz społeczeństwa, będącego jednocześnie swoistym, naturalnym „recenzentem” dla realizowanych zadań.
Do wdrożenia programu, na terenie województw, wytypowano kilka miast – małych i średnich, ponieważ jak wynikało m.in. z badań opinii społecznej wśród mieszkańców takich właśnie miast występuje najniższy poziom poczucia bezpieczeństwa po zmroku. Okazało się także, że mieszkańcy małych miast bardziej niż mieszkańcy dużych metropolii obawiają się zagrożeń związanych z handlem narkotykami oraz piratów drogowych. Mieszkańcy średnich miast natomiast częściej niż ogół obywateli unikają pewnych miejsc, ulic czy ludzi. Częściej obawiają się bójek, pobić oraz włamań do samochodów i mieszkań.

Brak anonimowości występujący w małych miastach powinien sprzyjać ograniczaniu nieakceptowanych i przestępczych zachowań. Zauważono jednak, że nie zawsze tak się dzieje. Uwarunkowania socjologiczno-kulturowe sprawiają, że występuje czasem sytuacja wręcz odwrotna – im mniejsza anonimowość tym wyższa przestępczość.
Cele programu:
- odczuwalny wzrost poczucia bezpieczeństwa na poziomie lokalnym,
- ograniczenie przestępczości pospolitej oraz chuligaństwa i wandalizmu,
- zmniejszenie tzw. „ciemnej liczby przestępstw” czyli tych przestępstw, o których policja z różnych względów nie posiada wiedzy,
-  poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym
-  zaktywizowanie i zdynamizowanie współpracy z samorządami i podmiotami pozapolicyjnymi działającymi na rzecz bezpieczeństwa.
Program „Bezpieczne Miasta” na terenie województwa pomorskiego jest realizowany od maja 2007 roku. Pierwszymi miastami, jakie wytypowano do objęcia działaniami były:  Kartuzy, Lębork, Pruszcz Gdański i Rumia.
Na różnych płaszczyznach z policją współpracują m.in. Straż Miejska, Służba Celna, Straż Graniczna, Straż Leśna oraz inne instytucje. Podejmowanie działania zostały natychmiast zauważone przez lokalną społeczność, a potwierdzeniem były artykuły pojawiające się w prasie i na portalach internetowych.
Efekty działań były wymierne. Policjanci pojawiający się na terenie miasta w liczbie kilkukrotnie przewyższającej „normalną” liczbę funkcjonariuszy, nakładali często po pięćdziesiąt, sześćdziesiąt mandatów karnych w ciągu jednej zmiany. Karani byli np. kierowcy popełniający wykroczenia, osoby zaśmiecający ulice,  spożywający alkohol miejscach niedozwolonych. Policjanci zajmowali się zwalczaniem nielegalnego zatrudniania pracowników czy handlu podróbkami.
Po okresowym podsumowaniu efektów działań okazało się, że w najbardziej uciążliwych społecznie kategoriach przestępstw tj. kradzieże, kradzieże z włamaniem, bójki i pobicia, we wszystkich miastach objętych programem „Bezpieczne Miasta” nastąpił spadek ilości zdarzeń. Największy w Lęborku oraz w Rumi. Dlatego od sierpnia 2007 roku zrezygnowano z realizacji programu na terenie tych miast i do działań wytypowano Sopot oraz Kościerzynę. Realizacja programu na terenie nowych miast również przyniosła wymierne efekty.
Godne podkreślenia jest, iż w I półroczu 2007 roku, kiedy Kościerzyna nie była objęta programem, na jej terenie skradziono o 50 % więcej samochodów niż w analogicznym okresie roku 2006, natomiast w II półroczu 2007 roku, gdy program był realizowany skradziono o 50 % mniej samochodów. Od lutego 2008 roku, po osiągnięciu założonych celów,  odstąpiono od realizacji programu na terenie Kościerzyny i Kartuz.
Pogram „Bezpieczne Miasta”, aby mógł funkcjonować i przynosić efekty, musi być w pewien sposób żywym tworem, dostosowującym się rzeczywistości. Policja na bieżąco analizuje i w miarę potrzeb zmienia formy i metody działań.