Kiedy najwyższa cena pszenicy?
Analizując okres ostatnich 5 lat najwyższa średnia cena pszenicy była w czerwcu tuż przed rozpoczęciem zbiorów, natomiast najniższa podczas ich trwania — w sierpniu. Różnica wyliczona na podstawie danych GUS BDL pomiędzy średnią najwyższą a średnią najniższą ceną w okresie od 2021 do 2025 roku wynosiła około 9,5%. Należy podkreślić, że są to dane statystyczne i uśrednione. W ciągu poszczególnych lata zmiana ceny mogła być wyższa lub niższa.
Konieczność zachowania odpowiednich parametrów w okresie przechowywania
Zbiór zbóż ma miejsce zwykle przy wilgotności poniżej 14%. Należy pamiętać jednak o tym, że ziarno przechodzące przez kombajn nieznacznie zwiększa swoją wilgotność. Optymalnie, aby zboże przeznaczone do magazynowania miało wilgotność na poziomie 13-14%. Wyższa wilgotność sprzyja występowaniu szkodników, pleśni oraz większa ryzyko zagrzewania. Proces składowania powinie być prowadzony również w stałej i niskiej temperaturze. Najlepiej poniżej 10°C, ponieważ jest to jeden z czynników ograniczających tempo rozwoju szkodników magazynowych.
Zagrzewanie ziarna
Jednym z najczęściej występujących problemów podczas magazynowania ziarna jest jego zagrzewanie. Proces ten prowadzi do spadku jego jakości, a nawet czasem dyskwalifikuje je z konkretnego przeznaczenia. Zagrzane ziarno może mieć zapach stęchlizny, zmienioną barwę, dużą zawartość mykotoksyn, być zanieczyszczone przez szkodniki oraz mieć znacznie obniżoną zdolność kiełkowania.
Zagrzewanie ziarna podczas magazynowania może mieć dwa źródła:
- przy wilgotności powyżej 15% jego źródłem są rozwijające się na ziarnie grzyby zwiększające miejscowo wilgotność i temperaturę
- przy wilgotności poniżej 13-14%, ale przy temperaturze magazynowanie powyżej 10-12 °C za spadek wartości ziarna odpowiada rozwój szkodników, który potęguje dalszy miejscowy wzrost temperatury
Szkodniki magazynowe — duże zagrożenie dla ziarna
Szkodniki magazynowe występują w przyrodzie oraz w gospodarstwach powszechnie, dlatego bardzo ważne jest zapewnienie bariery pomiędzy środowiskiem zewnętrznym a składowanym ziarnem. Można to zrobić jedynie w przypadku profesjonalnych silosów oraz przestrzegania reżimu sanitarnego. Jest to trudne i często nie do spełnienia, co prowadzi do tego, że w przechowywanym ziarnie pojawiają się szkodniki. Jest kilka gatunków o dużym znaczeniu gospodarczym, czyli powodujących duże straty.
| Gatunek szkodnika | Warunki rozwoju | Znaczenie gospodarcze | Inne informacje |
Wołek zbożowy (chrząszcz) | Minimalna temperatura to 11°C wilgotność ziarna powyżej 10% | Bardzo duże, najważniejszy szkodnik magazynowy w Polsce | Nawet do 10 pokoleń w ciągu roku Żerują chrząszcze i larwy |
Trojszczyk ulec (chrząszcz) | Nie rozwija się w temperaturze poniżej 20 °C | Bardzo duże | Nawet do 6 pokoleń w ciągu roku Żerują chrząszcze i larwy |
Mklik mączny (motyl) | Do rozwoju potrzebują temperatury powietrza powyżej 26 °C i wilgotności na poziomie 40-60% | Bardzo duże | Do 3 pokoleń w ciągu roku Żerują larwy |
Mól ziarniak (motyl) | Optymalne warunki do rozwoju: temperatura powietrza 25 °C i wilgotności do 90% | Duże do bardzo dużego | Jedno pokolenie w ciągu roku Żerują larwy |
Warto podkreślić, że rozwojowi szkodników i występowaniu większej liczby pokoleń sprzyja niedotrzymanie odpowiednich warunków termicznych i wilgotnościowych. Pojedyncze ognisko zagrzewającego się ziarna może być źródłem bardzo dużych strat.
Utrzymanie izolacji magazynowanego ziarna od otoczenia jest bardzo trudne nawet w profesjonalnych silosach pionowych funkcjonujących w skupach. Natomiast w mniejszych gospodarstwach ziarno przechowywane jest najczęściej w magazynach tymczasowych, które pełnią różne funkcje. Trudno w nich zabezpieczyć płody rolne przed obecnością i żerowaniem szkodników magazynowych. Dodatkowo nieutrzymanie parametrów przechowywania (wyższa temperatura i wilgotność) zwiększa ich presję. Rozpoznanie konkretnych gatunków i wybór odpowiedniej strategii ochrony ułatwi poradnik dostępny pod adresem: https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/szkodniki-magazynowe-zboz.
Bezpieczne magazynowanie zbóż – ochrona przed szkodnikami i utratą jakości
Składowanie plonów w oczekiwaniu na korzystniejsze ceny rynkowe wymaga rygorystycznej kontroli otoczenia, by zapobiec destrukcyjnemu zjawisku zagrzewania się surowca. Proces ten, napędzany przez aktywność grzybów oraz inwazje owadów (takich jak wołek zbożowy), prowadzi do spadku parametrów towaru i rozwoju groźnych mykotoksyn. Skuteczna profilaktyka opiera się na zbiciu wilgotności materiału poniżej 14% oraz wychłodzeniu obiektu do maksymalnie 10°C, co skutecznie hamuje namnażanie się szkodników magazynowych.
