Na czym polega cloud computing?
Zgodnie z definicją opracowaną przez amerykański National Institute of Standards and Technology cloud computing zapewnia dostęp na żądanie do współdzielonej puli konfigurowalnych zasobów, które mogą być szybko udostępniane i zwalniane. Do podstawowych cech chmury należą między innymi możliwość samodzielnego uruchamiania zasobów, dostęp przez sieć, elastyczność i mierzalność wykorzystania usług.
Najprościej mówiąc, przedsiębiorstwo korzysta z infrastruktury jako usługi, zamiast traktować ją wyłącznie jako zakupiony sprzęt.
W tradycyjnym modelu uruchomienie nowego systemu może wymagać:
- określenia parametrów urządzeń,
- zakupu serwerów i macierzy,
- przygotowania miejsca w serwerowni,
- instalacji sprzętu,
- konfiguracji sieci,
- wdrożenia zabezpieczeń,
- zapewnienia zasilania i chłodzenia,
- późniejszego serwisowania infrastruktury.
W chmurze część tych obowiązków przejmuje dostawca. Klient określa potrzebne zasoby, a następnie korzysta z przygotowanego środowiska zgodnie z zakresem zawartej umowy.
Dlaczego firmy odchodzą od zakupu własnych serwerów?
Sprzęt IT wymaga dużego wydatku na początku projektu, jeszcze zanim nowy system zacznie przynosić przedsiębiorstwu korzyści. Trzeba również przewidzieć zapotrzebowanie na kilka kolejnych lat.
Jeżeli firma kupi zbyt małe środowisko, może szybko napotkać problemy z wydajnością. Jeśli wybierze sprzęt z dużym zapasem, część zainwestowanej mocy przez długi czas pozostanie niewykorzystana.
Do ceny samych serwerów należy doliczyć również:
- urządzenia sieciowe i pamięć masową,
- licencje,
- energię elektryczną,
- systemy chłodzenia,
- zabezpieczenia fizyczne,
- wykonywanie kopii zapasowych,
- monitoring,
- pracę administratorów,
- serwis oraz wymianę podzespołów,
- modernizację środowiska po kilku latach.
Dzięki chmurze obliczeniowej przedsiębiorstwo nie musi rozpoczynać każdego nowego projektu od zakupu fizycznych urządzeń. Może korzystać z zasobów udostępnianych przez operatora i zmieniać ich parametry wraz z rozwojem systemu.
Polcom świadczy usługi chmurowe w oparciu o dwa własne ośrodki przetwarzania danych w Polsce.
Elastyczność zamiast projektowania infrastruktury na zapas
Jedną z najważniejszych cech chmury jest możliwość skalowania środowiska. Jeżeli aplikacja zaczyna obsługiwać większą liczbę użytkowników, można zwiększyć dostępną moc obliczeniową, pamięć RAM albo przestrzeń dyskową.
Ma to znaczenie szczególnie w firmach, w których zapotrzebowanie zmienia się sezonowo. Sklep internetowy może potrzebować większych zasobów przed świętami, firma księgowa w okresach rozliczeniowych, a organizator wydarzenia w czasie uruchamiania sprzedaży biletów.
Tradycyjna infrastruktura musiałaby zostać zaprojektowana pod największe przewidywane obciążenie, nawet jeśli występuje ono tylko przez kilka tygodni w roku. Model chmurowy pozwala lepiej dostosować środowisko do bieżącej sytuacji.
Skalowanie może dotyczyć między innymi:
- liczby maszyn wirtualnych,
- rdzeni procesora,
- pamięci operacyjnej,
- przestrzeni do przechowywania danych,
- przepustowości połączeń,
- środowisk produkcyjnych i testowych.
Polcom IaaS polega na udostępnieniu maszyn wirtualnych, pamięci masowej, usług sieciowych na potrzeby środowiska produkcyjnego lub testowego. Parametry mogą być dostosowywane do wymagań konkretnego systemu bez konieczności każdorazowego zakupu kolejnego serwera.
Jakie systemy można przenieść do chmury?
Zakres zastosowań zależy od architektury aplikacji, jej znaczenia dla przedsiębiorstwa oraz wymagań dotyczących bezpieczeństwa i wydajności. W chmurze mogą działać zarówno niewielkie usługi, jak i rozbudowane systemy biznesowe.
Najczęściej rozważane są:
Systemy biznesowe
Do chmury można przenieść systemy ERP, CRM, WMS, aplikacje finansowe, platformy sprzedażowe oraz narzędzia wspierające zarządzanie przedsiębiorstwem. Przed migracją należy sprawdzić zależności między aplikacjami oraz wymagania producenta oprogramowania.
Bazy danych
Środowisko chmurowe może zapewnić zasoby potrzebne do utrzymania baz danych, ich zabezpieczenia i skalowania. Istotne jest określenie wymagań dotyczących wydajności, kopii zapasowych oraz dopuszczalnego czasu niedostępności.
Środowiska testowe i deweloperskie
Zespoły mogą uruchamiać dodatkowe środowiska na czas przygotowywania nowych funkcjonalności, testów lub aktualizacji. Po zakończeniu projektu nadmiarowe zasoby mogą zostać wyłączone.
Serwisy internetowe
Strony, sklepy i portale mogą wymagać zwiększenia zasobów w okresach intensywnego ruchu. Chmura ułatwia przygotowanie infrastruktury na takie wzrosty.
Systemy analityczne i projekty AI
Analiza dużych zbiorów danych oraz uruchamianie modeli sztucznej inteligencji może wymagać znacznej mocy obliczeniowej. Korzystanie z zasobów chmurowych pozwala realizować takie projekty bez budowania od początku własnego zaplecza GPU. Polcom rozwija w tym obszarze środowisko AI Cloud obejmujące infrastrukturę GPU, AI as a Service oraz rozwiązania RAG.
IaaS, PaaS i SaaS – różne poziomy odpowiedzialności
Pojęcie chmury obejmuje kilka modeli usług. Różnią się one zakresem elementów utrzymywanych przez dostawcę i klienta.
Infrastructure as a Service
W modelu IaaS dostawca zapewnia podstawową infrastrukturę, między innymi moc obliczeniową, pamięć masową i sieć. Klient zachowuje większą kontrolę nad systemami operacyjnymi, aplikacjami oraz ich konfiguracją.
Ten wariant może być odpowiedni dla firm, które chcą zrezygnować z zakupu sprzętu, ale nadal samodzielnie zarządzać częścią środowiska.
Platform as a Service
PaaS obejmuje dodatkowo platformę potrzebną do uruchamiania aplikacji. Ogranicza liczbę elementów, którymi musi zajmować się zespół klienta, i może przyspieszyć wdrażanie nowych rozwiązań. Rozwiązanie idealne dla zespołów developerskich.
Software as a Service
W modelu SaaS użytkownik korzysta z gotowej aplikacji dostępnej przez sieć. Dostawca odpowiada za infrastrukturę i utrzymanie oprogramowania, natomiast klient koncentruje się na jego wykorzystaniu.
Nie ma jednego modelu właściwego dla wszystkich systemów. Firma może korzystać jednocześnie z kilku wariantów, zależnie od poziomu kontroli, jakiego potrzebuje przy poszczególnych aplikacjach.
Czy chmura rzeczywiście pozwala ograniczyć koszty?
Chmura zmienia przede wszystkim strukturę wydatków. Zamiast ponoszenia wysokiego kosztu inwestycyjnego na początku organizacja może płacić za usługę w modelu abonamentowym.
Potencjalne oszczędności mogą wynikać z:
- braku konieczności zakupu serwerów,
- ograniczenia kosztów utrzymania własnej serwerowni,
- lepszego wykorzystania mocy obliczeniowej,
- zmniejszenia zapasu sprzętowego,
- ograniczenia nakładów na modernizację infrastruktury,
- przeniesienia części obowiązków administracyjnych na dostawcę.
Nieprawidłowo zarządzane środowisko chmurowe również może jednak generować niepotrzebne wydatki. Problemem bywają pozostawione maszyny testowe, zbyt duże parametry serwerów, niewykorzystywane przestrzenie dyskowe oraz brak kontroli nad tworzeniem nowych zasobów.
Dlatego zasoby należy regularnie analizować. Przed wdrożeniem warto ustalić:
- jakie systemy zostaną uruchomione,
- jakich zasobów rzeczywiście potrzebują,
- w jakich godzinach lub okresach będą wykorzystywane,
- jak będzie rozliczany transfer i przechowywanie danych,
- kto może tworzyć nowe środowiska,
- jak często będą analizowane koszty.
Największą korzyść daje nie samo przeniesienie infrastruktury do chmury, lecz jej późniejsza optymalizacja.
Chmura nie oznacza rezygnacji z odpowiedzialności za bezpieczeństwo
Przeniesienie systemu do infrastruktury operatora nie zwalnia przedsiębiorstwa z zarządzania dostępem, użytkownikami i danymi. Bezpieczeństwo w chmurze działa w modelu współdzielonej odpowiedzialności, którego dokładny zakres zależy od rodzaju usługi.
Dostawca może odpowiadać za centrum danych, urządzenia, warstwę wirtualizacji i dostępność platformy. Po stronie klienta mogą pozostawać między innymi:
- konta i uprawnienia użytkowników,
- konfiguracja aplikacji,
- aktualizacje części oprogramowania,
- polityki haseł,
- klasyfikacja danych,
- szyfrowanie wybranych informacji,
- prawidłowe wykonywanie procesów biznesowych.
Przed podpisaniem umowy należy dokładnie ustalić, kto odpowiada za poszczególne elementy. Warto również sprawdzić, gdzie przechowywane są dane, jak wykonywane są kopie zapasowe i jakie procedury obowiązują w przypadku awarii.
Kiedy warto skorzystać z usług zarządzanych?
Nie każda firma posiada zespół, który może przez całą dobę monitorować, aktualizować i rozwijać środowisko chmurowe. W takiej sytuacji sama infrastruktura może zostać uzupełniona usługą administracji oraz zarządzania.
Managed Cloud Services mogą obejmować między innymi:
- wdrożenie środowiska,
- konfigurację systemów,
- monitoring,
- administrację,
- reagowanie na zdarzenia,
- zarządzanie chmurą prywatną lub hybrydową,
- integrację różnych platform.
Takie rozwiązania chmurowe dla biznesu pozwalają dopasować zakres odpowiedzialności dostawcy do możliwości wewnętrznego działu IT. Polcom deklaruje możliwość zarządzania środowiskami prywatnymi i hybrydowymi oraz integrowania rozwiązań dostępnych na rynku z prywatnymi zasobami klienta.
Usługi zarządzane nie muszą oznaczać przekazania całej infrastruktury jednemu podmiotowi. Firma może pozostawić wewnątrz organizacji kompetencje strategiczne, a zewnętrznemu zespołowi powierzyć określone zadania administracyjne lub operacyjne.
Jak przygotować się do wdrożenia chmury?
Przenoszenie systemów bez wcześniejszej analizy może prowadzić do wzrostu kosztów, problemów z wydajnością i utrudnionej integracji. Projekt powinien rozpocząć się od inwentaryzacji aplikacji, danych oraz zależności.
Przed wyborem rozwiązania warto odpowiedzieć na kilka pytań:
- Które systemy są najważniejsze dla działalności firmy?
- Jakie będą skutki ich niedostępności?
- Czy zapotrzebowanie na zasoby jest stałe, czy zmienne?
- Gdzie mogą być przechowywane dane?
- Z jakimi innymi aplikacjami komunikują się systemy?
- Jak szybko środowisko powinno zostać odtworzone po awarii?
- Kto będzie odpowiadał za administrację?
- Jakie są przewidywane koszty przez kilka kolejnych lat?
Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy lepsza będzie chmura prywatna, publiczna, hybrydowa, czy też połączenie zasobów chmurowych z dotychczasową infrastrukturą.
Co sprawdzić przed wyborem dostawcy?
Oferta nie powinna być oceniana wyłącznie na podstawie ceny podstawowych zasobów. Równie ważne są warunki techniczne, sposób obsługi i zakres odpowiedzialności.
Przedsiębiorstwo powinno sprawdzić:
- lokalizację infrastruktury i danych,
- możliwość skalowania środowiska,
- dostępne modele rozliczeń,
- zakres wsparcia technicznego,
- parametry SLA,
- sposób wykonywania kopii zapasowych,
- zabezpieczenia centrum danych,
- stosowane normy i certyfikaty,
- możliwość integracji z obecnymi systemami,
- procedurę migracji i zakończenia współpracy.
Kompleksowe usługi cloud computing powinny odpowiadać nie tylko na bieżące zapotrzebowanie, ale również uwzględniać rozwój organizacji. Polcom oferuje infrastrukturę IaaS opartą na własnych centrach danych w Polsce, z możliwością skalowania mocy obliczeniowej, pamięci i przestrzeni dyskowej oraz ze wsparciem inżynierskim dostępnym w trybie 24/7/365.
Chmura powinna odpowiadać na konkretną potrzebę biznesową
Cloud computing nie jest celem samym w sobie. Firma nie powinna przenosić systemów tylko dlatego, że chmura jest popularnym kierunkiem rozwoju technologii.
Dobrze zaprojektowane środowisko może skrócić czas uruchamiania nowych usług, ułatwić skalowanie aplikacji oraz ograniczyć konieczność inwestowania we własny sprzęt. Korzyści te pojawiają się jednak dopiero wtedy, gdy zasoby, model rozliczeń i zakres zarządzania odpowiadają rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.
Dla jednej organizacji najlepszym rozwiązaniem będzie przeniesienie większości systemów do chmury. Inna może pozostawić kluczowe aplikacje w prywatnym środowisku, a zasoby publiczne wykorzystywać wyłącznie do testów lub okresowej obsługi zwiększonego ruchu.
Najważniejsze jest więc nie pytanie, czy firma powinna korzystać z chmury, lecz które systemy warto do niej przenieść, w jakim modelu oraz kto będzie odpowiadał za ich dalsze utrzymanie.
