Prawnik odpowiada - służebność drogi koniecznej

Służebność drogi koniecznej w świetle przepisów kodeksu cywilnego jest ograniczonym prawem rzeczowym, polegającym na umożliwieniu właścicielowi nieruchomości niemającej odpowiedniego dostępu do drogi publicznej korzystania z nieruchomości sąsiednich, które takowy dostęp posiadają. Stosownie do treści art. 145 § 1 Kodeksu Cywilnego, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarczych, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej, zwanej drogą konieczną.
Natomiast właściciel nieruchomości służebnej, mającej dostęp do drogi publicznej, ma obowiązek umożliwić właścicielowi nieruchomości władnącej do niej dostęp, a w konsekwencji na obszarze objętym służebnością nie może wykonywać pełnych praw właścicielskich, np. zagrodzić drogę czy też postawić urządzenie utrudniające przejazd.
Jeżeli zachodzą powyżej opisane przesłanki, czyli kiedy nieruchomość nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, to uprawnionym podmiotom (właściciel/użytkownik wieczysty/posiadacz samoistny) przysługuje z mocy prawa roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej. Zaspokojenie tego roszczenia możliwe jest poprzez umowę stron (forma aktu notarialnego) albo mocą orzeczenia sądowego (droga postępowania nieprocesowego).                  Podkreślić tu można, że zgodnie z przepisami prawa, jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między zainteresowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile jest to możliwie, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.
Oprócz wymienionych wyżej form nabycia służebności należy nadmienić, że istnieje również możliwość jej zasiedzenia. Według ustawodawcy, służebność gruntowa może być zasiedzona, jeśli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Należy pamiętać, że wyłącznie sądowe potwierdzenie zasiedzenia jest podstawą wpisu służebności do księgi wieczystej.
Podstawa prawna: art. 145 Kodeksu Cywilnego (Dz. U. 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.).

Jak przesłać pytanie?
Aby uzyskać odpowiedź na pytanie dotyczące kwestii prawnych prosimy o przesyłanie e-maili na adres redakcji - [email protected] lub o zadawanie pytań na stronie internetowej: www.forumprawne.tcz.pl. Postaramy się rozwiać Państwa wątpliwości, publikując niektóre z nich na łamach „Gazety Tczewskiej”.